دانلود پایان نامه

صحيح قرآن کريم از منظر امام خميني ( ره ) ابراهيم کلانتري11 ؛ ظهر و بطن قرآن ، سيد حسين هاشمي12 ؛ معصومان و فهم ويژه آنان از قرآن ، سيد رضا مؤدب13 ؛ شرايط باطني فهم قرآن در نگاه امام خميني ، مجيد فلاح پور14 ؛ امام خميني قرآن و تفسير ، سيد حيدر علوي نژاد15 ؛ رابطه متقابل کتاب و سنت ، علي نصيري16 ؛
ظهر و بطن قرآن کريم ، ابراهيم کلانتري17 ؛ حروف هفتگانه قرآن از نگاه امام خميني ، سيد رضا مؤدب18 ؛ روش تفسيري امام خميني ، زين العابدين عبد السلام ـ مترجم موسي حسيني19 ؛ ويژگيهاي قرآن از نگاه امام خميني ، علي نصيري20 ؛ فهم پذيري قرآن ، محمد باقر سعيدي روشن21 ؛ بررسي برخي از منابع فهم ، علي اوسط باقري22 ؛ شبهات ظاهرگرايان در فهم قرآن ، علي اسعدي23 ؛ مصادر فهم قرآن ، محمد باقر سعيدي روشن24 ؛ فهم شريعت به استناد ظاهر کتاب و سنت با توجه به نظر امام خميني ، صديقه مير شمسي25 ؛ راهکارها و ابزارهاي فهم و تفسير قرآن ، عزت الله مولايي نيا26 ؛ شرايط باطني فهم قرآن در نگاه امام خميني ( ره ) ، مجيد فلاح پور27 ؛ فهم قرآن از ديدگاه امام خميني ( ره )، محمد علي تجري28 ؛ و…
همچنين پايان نامه هاي زير نيز در رابطه با موضوع مورد بحث نگاشته شده است .
بررسي سندي و دلالي روايات اهل بيت (ع) در باب مراتب فهم قرآن نوشته محمد منتظري نجف آبادي ؛ بررسي سندي و دلالي روايات فهم قرآن نوشته زهرا هاشم آبادي ؛ مقارنه مکتب اخباري و اصولي نوشته فاطمه شريفي سدهي ؛ سيري در انديشه عرفاني امام خميني در تفسير قرآن کريم نوشته علي محمد فلاحي ؛ نقد و بررسي دليل اخباريان در رد اصوليان با تاکيد بر قرن هاي 12 ، 13 و 14 نوشته طارق شريفي .
نو آوري اين پايان نامه نسبت به نوشتارهاي موجود در اين زمينه ، طبقه بندي و بررسي محتوايي ديدگاه اخباريان است که به دو صورت نقد محتوايي روايات مورد تمسک شان و همچنين نقد مباني آنان در مورد تفسير قرآن بدان پرداخته ايم همچنين نگاهي اجمالي به ديدگاه قرآنيون داشته ايم زيرا اين گروه تقريبا نو ظهور مقابل اخباريان بوده و معتقدند قرآن در تفسير و تبيينش از غير خودش بي نياز است و در اين راه به تفريط دست زده اند ؛ تلاش ما بر آن بوده که بتوانيم ديدگاههاي ياد شده را با واقع بيني ، به صورت مستدل و با تکيه بر ديدگاه امام خميني اين اعجوبه روزگار به بوته نقد بگذاريم و قدمي بايسته در راه فهم قرآن کريم برداشته باشيم .
روش تحقيق
اين تحقيق به روش کتابخانه اي نگاشته شده و تمام روايات و ديدگاههاي مربوطه از آثار صاحبانشان يا کتب و مقالات موجود در اين زمينه و نرم افزار هاي موجود گردآوري شده و سپس با استفاده از ديگر روايات ، آيات قرآن و نظرات بزرگان بويژه امام خميني (ره )مورد بررسي و تبيين قرار گرفته است ، شايان ذکر است اين نوشتار بيشتر جتبه بنيادي داشته اما تلاش نموده ايم در لابلاي آن به تناسب موضوع ، اشاراتي نيز به جنبه کاربردي مباحث طرح شده داشته باشيم
سؤال اصلي
اخباريان در زمينه فهم قرآن چه نظري دارند و امام خميني در اين خصوص چه ديدگاهي دارد ؟
سؤالات فرعي
1. مباني اخباريان راجع به فهم قرآن چيست ؟
2. من خوطب به از نظر اخباريان چه گساني هستند؟
3. مراتب فهم قرآن چگونه است و ديدگاه اخباريان در اين خصوص چيست ؟
4. اصوليان بويژه امام خميني در مورد فهم قرآن چگونه استدلال مي کنند ؟
فرضيه ها
اخباريان با تمسک به برخي روايات وآيات و تفسير و تبيين آنها به طريق دلخواه خودشان ، آنها را مبنا قرار داده و معتقدند فهم قرآن تنها در اختيار افرادي خاص قرار دارد . طبق ديدگاه اخباريان مخاطبان قرآن (من خوطب ) کساني هستند که قرآن به آنها وحي شده ، که همان پيامبر(ص) و ائمه اهل بيت (ع) مي باشند .
از آنجا که قرآن کتاب هدايت براي تمامي بشريت و در همه زمانهاست هر کسي ، در هر عصر و زماني متناسب با دانش و درک خويش قرآن را فهميده و از آن بهره مي برد؛ لکن اخباريان چون فهم قرآن را تنها در اختيار افرادي خاص مي پندارند بنا بر اين مراتب فهم نزد آنها معنايي تدارد .
اصوليان بويژه امام خميني نيز فهم قرآن را براي همگان ( به شرط آشنايي با زبان عربي و مقدمات مورد نيار تفسير ) امکان پذير دانسته ؛ هر چند امام و ديگر بزرگان از جمله جوادي آملي معتقدند فهم قرآن داراي مراتب بوده و صفاي دل و تهذيب نفس در اين ميان نقش کليدي دارد .
اهداف تحقيق
1. تبيين و بررسي مقوله فهم قرآن از ديدگاه اخباريان و امام خميني (ره ) .
2. بررسي مباني مورد تمسک اخباريان به عنوان گروهي که بر مبناي روايات به تفسير قرآن پرداخته اند .
3. بررسي نگاه امام خميني به عنوان نابغه دوران معاصربه قرآن و تبيين ديدگاه ايشان به عنوان فردي که مجموع روايات مورد تمسک اخباريان و ديگر فرقه ها را بررسي نموده و تلاش در فهم مراد ايشان در نگرش عرفاني به تفسير قرآن .
4. بررسي فهم پذيري قرآن با استفاده از آيات و روايات به دور از هرگونه تعصب و پيش داوري .
5. تلاش در ايجاد سازگاري بين ديدگاه اخباريان و اصوليان از طريق نگاه خاص امام خميني به قرآن ومقوله تفسير .
ساماندهي پژوهش
اين پژوهش در يک مقدمه و چهار فصل تدوين شده ؛ در فصل اول پس از طرح مسئله ؛ بيان پيشينه ؛ ضرورت و روش تحقيق، فرضيه ها و اهداف تحقيق را بيان نموده و اصطلاحاتي مانند اخباري ، اصولي و … را تعريف نموده ايم ؛ در فصل دوم در مورد ديدگاه امام خميني پيرامون فهم قرآن و مراتب آن به بحث و بررسي پرداخته ايم و تجلي خداوند در قرآن از ديدگاه امام و نتايج آن مورد بررسي و تبيين قرار گرفته است ، در فصل سوم ضمن بيان خلاصه اي از تاريخچه اخباريان و سرشناسان اين فرقه مباني اخباريان اعم از آيات و روايات در رابطه با فهم قرآن ، مخاطبان آن و چگونگي تفسير آن مورد بررسي و تبيين قرار گرفته و نقد آن با ديدگاه امام خميني مورد بررسي قرار گرفته و از ديدگاه ديگر اصوليان هم گهگاهي استفاده نموده ايم و اصطلاحا آن را نقد دروني نام نهاده ايم و بالاخره در فصل چهارم به نقد بيروني ديدگاه اخباريان پرداخته ايم و با استفاده از آيات قرآن کريم و روايات مقابل ديدگاه اخباريان به نقد اين ديدگاه و تبيين قابل فهم بودن قرآن و چگونگي استفاده از روايات در تفسير پرداخته ايم و البته در اين فصل نيز از ديدگاه امام و ديگران در تبيين گفته هايمان استفاده نموده ايم .
تعاريف و اصطلاحات
اخباري
منسوب به اخبار ، کسي که حکايات و قصص و نوادر را روايت کند، در مقابل اصولي و مجتهد ؛ در اصطلاح فقهاي شيعه اخباري کسي است که فقط به ظاهر احاديث تمسک کند و به ادله عقليه [ تمسک ] نکند29 ، اين گروه از قرن يازدهم به بعد به صورت خاص در مقابل اصوليها قد علم نموده و محمد امين استرآبادي شاخص ترين فرد اين گروه مي باشد که با نوشتن کتاب ” فوائد المدنيه ” به صورت مبسوط ديدگاه اخباريان را بيان نموده است.
قرآنيون
دقيقا مقابل ديدگاه اخباريان ديدگاه فرقه قرآنيون مي باشد گروهي که در تفسير قرآن از روش تفسير عقلي و فهم قرآن با قرآن استفاده مي کنند و معتقدند اصولا تفسير براي چيز غامض و پيچيده است حال آنکه قرآن براي فهم و تدبر آسان قرار داده شده اينان روايات اسباب نزول و تفسيرهاي مذکور را نيز رد مي کنند و مي گويند : ” کلام بشري که در درستي متن و سندش ترديد وجود دارد بر کلام الهي که به درستي اش قطع وجود دارد قابل ترجيح نيست ” برخي پژوهشگران فکر انکار سنت را به خوارج نسبت مي دهند اما آنچه در زمان ما به صورت مشهود وجود دارد نخستين بار توسط احمد خان در هندوستان در زمان اشغال انگلستان اظهار شد که قرآن را با روش عقلي تفسير کرد و براي پذيرش سنت شرايط سختي قرار دادکه بر اساس آن بيشتر احاديث را انکار مي کرد ؛ سپس عبدالله جکر الوي در پاکستان کار او را پي گرفت وي که از جوابگويي به شبهات حديثي برنيامد گروهي به نام ” اهل ذکر و قرآن ” بنيان نهاد و مدعي شد قرآن تنها منبع احکام شرعي است . از رهبران وفعالان اين فرقه مي توان به دکتر احمد صبحي منصور رهبر معنوي قرانيون در مصر و جهان عرب اشاره کرد که در سال 1977 در الازهر به تدريس اشتغال داشت اما به خاطر در گيري با علماي صوفيه و سلفيه از کار بر کنار و در نهايت به آمريکا پناهنده شد و در آنجا با تاسيس مرکز جهاني قرآن کريم در ايالت ويرجينيا به تبليغ و ترويج افکارش پرداخت30 .
اصولي
اصول به معناي اساسها ، ريشه ها و بيخ و بنها و در اصطلاح طايفه اي از علماي اسلام که در امور شرعيه به علم اصول عمل مي کنند31 ، از صدر اسلام افرادي مانند سيد مرتضي و شيخ مفيد در اين گروه جاي مي گيرند و اصوليگري در همه عصر ها از رايج ترين شيوه ها در بين علماي طراز اول شيعه بوده و هم اکنون نيز اين شيوه در بين علما به قوت خود باقي است ، در مقابل ديدگاه اخباريان بعد از ظهور اصولي قدرتمندي به نام وحيد بهبهاني تقريبا فاقد طرفدار جدي است .
فصل دوم
ديدگاه امام خميني در زمينة فهم قرآن و مراتب آن
مردي از جنس نور
تاريكى شب هر چند پرده سياهى بر افق مى‏كشد و بجز ظلمت و سياهى چيزى به نظر نمى‏رسد و موجودات زنده كه با نور سر و كار دارند از جنبش و فعاليت مى‏ايستند و همچون مردگان بى‏حركت مى‏افتند، اما در ضمير دل آگاهان و اولياى الهى چراغى روشن است كه صفحه هستى را روشن مى‏كند و آنچه را كه با نور حسى نمى‏توان مشاهده كرد، با نور معرفت و روشنى باطن مى‏بينند، گويى كه اشعه‏اى ما فوق نور از دل نورانى آنان تابيده و از همه اجسام و حواس عبور مى‏كند و ماوراء طبيعت و حس را نشان مى‏دهد. اين نور، برخاسته از عبادت شب زنده‏داريها و مناجاتهاى عاشقانه و خالصانه و بالاخره پيوند محكمى است كه با كمال مطلق و جميل ‏على الاطلاق پيدا مى‏كنند و هر لحظه نورى و معرفتى افاضه مى‏شود.
هر دمش با من دلسوخته لطفى دگر است اين گدا بين كه چه شايسته انعام افتاد
كريمه “فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما اخْفِىَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ اعْيُنٍ “32 (هيچ كس نمى‏داند كه از براى آنان چه چيزى دور از درك و ديد ديگران نگهدارى شده است، چيزى كه باعث روشنى ديده‏ها است) درباره كسانى است كه ” تَتَجافى‏ جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ”33 (پهلو از بستر برمى‏دارند و با پروردگار خود به راز و نيازند) ” وَ في ذلِكَ فَلَيْتَنافَسِ الْمُتَنافِسُونَ “34 .
آرى سخن در مورد يكى از عارفان دل آگاه و شب زنده‏دارانى است كه پيوسته در سراسر عمر، نيمه‏هاى شب با خداى بزرگ خود مناجاتها و راز و نيازها داشته است و روح عطشان خود را با زمزم معرفت سيراب كرده است. اين روح در اثر اتصال به مبدأ قدرت آنچنان نيرومند گشته كه در عين سلوك إلى اللّه و ارتقاء به سوى وحدت، از كثرات و عالم ماده و معاشرت با اجسام باز نمانده است و آنچنان مقام دلگشاى جمع الجمعى‏يافته است كه به حق مى‏توان گفت: ” رُهْبانٌ بِاللَّيْلِ وَ اسْدٌ بِالنَّهارِ”35. او نه تنها قهرمان بت‏شكن، مبارز بزرگ اسلام، الگوى مجاهدان، شمشير برنده حق، پيشتاز ميدان مرگ و شهادت و بالاخره آيينه تمام نماى وحدت امت و رمز اتحاد امت و امامت است؛ و او نه تنها مسندنشين اريكه افتاء، يكه تاز عرصه فقاهت، محقق قوانين شرعى و مؤسس مبانى اصولى است. بلكه ابر مرد ميدان معرفت و سلوك، قهرمان مسائل غيب و ملكوت، وارسته از ماده و كثرات و طائرى بلند پرواز در فضاى قدس وحدت است.
جامع اضداد
اگر برخى از فلاسفه غرب، جهان را آميخته به منافرات مى‏دانند به حق مى‏توان اين مرد بزرگ را مركز تجمع اضداد و محور كشش‏هاى مختل

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید