دانلود پایان نامه

خرما مانند از چوب دارند و علاوه بر آن هواکشهایی به منظور ایجاد کوران در آنها پیشبینی شده است و در نتیجه ارتفاع سقف بازار بلندتر از حد معمول است.
3–1–3–4 بازارهای مناطق مرطوب و پرباران
در نقاط پر باران بازارها دارای سقف شیبدار می باشند. که معمولاً با سفال پوشیده شده اند و از مشخصات معماری این گونه مناطق برخوردار است. در طرح این بازارها ، طریقه دفع آب باران حائز اهمیت بوده و در این راه مصالح محلی نیز به نحو احسن استفاده گردیده است. به دلیل آب و هوای ملایم این مناطق محل عبور و مرور مشتری ها در این بازارها ، بدون سقف بوده که این خود باعث کاهش امکان خرید در مواقع ریزش باران می گردد. بازار رشت نمونه بارزی از این نوع بازار ها می‌باشد(کسمایی، 1383، ص 77).
3 ـ 1 ـ 4 ـ انواع مراکز خرید از نظر مورفولوژی
بازارهای منظم ، بازارهای یک بعدی یا خطی ، بازارهای دو بعدی یا گسترده ، بازارهای نامنظم،
میدانهای تجاری ، بازارهای محلهای
3–1–4–1 ـ بازارهای منظم
بازارهای منظم را نیز از لحاظ فرم میتوان به دو دسته تقسیم نمود : بازارهای خطی (یک بعدی) و بازار های گسترده(دوبعدی)
3–1–4–2 ـ بازارهای یک بعدی یا خطی
بیشتر بازار های ایرانی به ویژه بازارهای دائمی غالباً به شکل خطی هستند ، زیرا در امتداد راه ها و معابر شکل می گرفتند. در مورد بازارهای خطی می توان بازار وکیل شیراز و یا بازار کرمان را نام برد که اگر چه هریک از این بازارها انشعاباتی دارند که به مسجد یا مدرسه یا آب انبار و یا اماکن دیگر ختم می شود ولی در مقایسه با طول بسیار زیاد بازار ، ناچیز می نماید.
برخی از بازارها و مراکز خرید خطی، در حاشیه نواحی شهری و اغلب در حومه ها احداث می شوند. مساحت آنها حدود 000/10 تا 000/30 فوت مربع می باشد. شکل غالب این بازار ها به صورت یک نوار خطی مستقیم از مغازه ها می باشد که به میزان کافی ، از خیابان عقب نشینی کرده اند تا امکان ایجاد پارکینگ فراهم شود. این مراکز معمولاً توسط مالک آنها اداره می شوند ، حتی اگر شخص مالک ، در آنجا به امور تجاری مشغول نباشد.
3–1–4–3 ـ بازارهای دو بعدی یا گسترده
بازارهایی هستند که دارای طول و عرض متناسب یکدیگر هستند و اینگونه بازارها عموماً به طرح و نقشه قبلی پیاده شده اند . از جمله معروفترین آنها بازار اصفهان و بازار تهران را می توان نامبرد.
شکل3 ـ 7: بازار اصفهان
3–1–4–4 بازار های نا منظم
این بازار ها بدون طرح و نقشه قبلی و بنا به ضروریات روزانه مردم گسترش یافته و بیشتر در مناطق گرمسیر واقع شده اند و بازارهای این گونه شهرها نیز اگر در دوره های بعدی تغییر فرم نداده باشند ، زائیده این نوع معماری هستند ، از جمله این شهرها کاشان است(اینیاسی، 1375،68).
3–1–4–5 میدانهای تجاری
فضاهای بسته‌ متعلق به میدانهای تجاری درون شهری در پیرامون فضای باز و اغلب به صورت حجره هایی کما بیش متحدالشکل بود . در این گونه میدان ها کمتر اتفاق می افتاد که یک بنا از جنبه ی کالبدی نسبت به بناهای مجاور خود بصورت بارز و چشمگیری متمایز شود ،مگر آن که در هنگام طراحی فضاهای واقع در مکانهای مهم هندسی زمین را نسبت به فضاهای مجاور آن ، متمایز طراحی کرده باشند.
در کنار و پیرامون بعضی از میدانهای تجاری ، کاروانسرا و سراهایی ساخته می شد که فضای ورودی آنها در میدان قرار داشت . فضاهای باز میدانهای تجاری درون شهری از جنبه اهمیت کارکردی کمابیش همانند فضاهای بسته و اغلب در اختیار صاحبان حجره ها بود که برای عرضه و انباشت کالا های خود از آن استفاده می کردند.
3–1–4–6 بازارهای محله ای
شکلگیری بازارها در محله به دو صورت بوده است ؛ میدانچه و گذر ، که در حالت اول ، فروشگاه ها حول یک مرکز مدور یا مربع شکل و در حالت دیگر ، در بخشی از معبر اصلی محله قرار می گیرند. در مواردی ، عرض آن قسمت از معبر که فروشگاه ها در آن قرار دارند ، بیش از سایر قسمتها است . در اغلب محلات(بخصوص در محلات قدیمی تر ) این نوع بازارها را می توان مشاهده نمود.
3 ـ 2 فروشگاه ها
دکان های کوچک و بازارهای سنتی با ارائه محصولات خاص(اصنافی) ومحدود طی سالیان گذشته با تغییرات زیادی روبه رو شده اند و با تحول در فضای شهری مدرن ، جای خود را به مراکز تجاری بزرگ ، فروشگاه های انفرادی و زنجیره ای داده اند.
در طول تاریخ ، بشر همواره در تهیه مایحتاج زندگی جایگاه ممتاز را به خود اختصاص داده است . این امر با سپری شدن زمان و ایجاد بسترهای اجتماعی جدید و نیز گسترش جوامع انسانی شکلهای گوناگونی به خود گرفته است.
معاملات پایاپای بدون نیاز به گونه ای خاص از فضا شکل گرفت و با گذشت زمان بازار به عنوان یک محصول معماری ایجاد شد و در دنیای امروز بویژه در کلان شهرها ، فروشگاهها یکی از مراکز تامین کننده ‌نیازهای مردم هستند(Urbanisme, 1990, No.235) .
3 ـ 2 ـ 1کلیات
مرکز خرید به فروشگاهی اطلاق می شود که با بهره گیری از مدیریت واحد مرکزی با امکانات و تجهیزات مناسب به عرضه کالا و خدمات در نقاط پراکنده در سطح شهر و کشور با قیمت یکسان و کیفیت مورد تایید می پردازد . در تقسیم بندی موجود ، این مراکز دارای تقسیمبندی های زیرهستند :
جامع: فروشگاههای بزرگ که در برگیرنده ‌همه نوع کالا های مورد نیاز است.
تخصصی و چند منظوره : نظیر سوپر مارکتها ودراگ استورها5که کالاهای همگن عرضه می کنند.
تخصصی و تک منظوره : عرضه یک نوع کالا که عموماً توسط تولید کننده ‌آن محصول صورت می پذیرد(بحرینی، 1375، ص 48).
3 ـ 2 ـ 2 عوامل موثر در شکل گیری مراکز خرید
با گسترش شهرنشینی و افزایش نیازهای مصرفی جامعه ، برای پاسخگویی به نیازهای مصرف کنندگان و به عنوان راه حلی برای سازماندهی نظام توزیع کالا ،مراکز خرید در قرن بیستم و در کشورهای صنعتی شکل گرفت. بنابر فرضیات اقتصادی ، هر فروشگاه دارای یک حوزه یکشش یا منطقه تجارت است، که عبارتست از حوزه جغرافیایی و یا ناحیه بازاری که مرکز خرید به آن پاسخ می دهد. با توجه به تعریف ارائه شده ذکر این مطلب ضروری می نمایدکه یکی از مهمترین عوامل در شکلگیری این گونه مراکز مکان ‌یابی صحیح آن است که عوامل موثر بر آن به شرح زیر است :
مشتریان : شامل بررسی قدرت خرید ، فرهنگ ، عادات و سلایق مصرفی مردم است که در پیشبینیه ای اقتصادی مدنظر قرار می گیرد.
حمل و نقل : شامل بررسی سلسله مراتب دسترسی و قابلیت ارتباط مکان فروشگاه با بزرگراهها و میادین ورودی و خروجی شهر می باشد.
قیمت زمین : به جهت رشد فزاینده ‌قیمت زمین ، در بخش های مرکزی شهر احداث فروشگاه در حومه شهر صورت می پذیرد.
بافت شهری : مطالعه طرح جامع و تفضیلی شهر و یافتن مناطق دارای پتانسیل جهت احداث فروشگاه زنجیره ‌ای(Burckhardt, 1976, 59) .
3 ـ 2 ـ 3 ـ عوامل موثر در طراحی مراکز خرید
مراکز خرید به عنوان یکی از گونه های فضاهای تجاری در برگیرنده ‌موارد متعددی در زمینه‌طراحی است. در این فضای تجاری میزان بالای تردد مردم ، تنوع و حجم بالای کالای عرضه شده ، تجهیزات مورد استفاده و همچنین حفظ کیفیت نگهداری اجناس گوناگون از نکات تاثیر گذار در طراحی است. در طراحی مراکز خرید دو نکته حائز اهمیت به نظر می رسد.
اولین مورد رعایت ضوابط و الزاماتی است که پاسخگوی نیازهای ویژه این گونه فروشگاه ها می باشد و دوم توجه به موارد ی است که در طراحی یک مرکز تجاری حائز اهمیت خواهد بود که شامل عوامل بصری و غیر بصری می باشد.
3 ـ 2 ـ 4 ـ تجهیزات و فضاهای مورد نیاز مراکز خرید
سرد خانه مناسب با حجم فروش ، یخچالهای تفکیک شده با توجه به نوع فرآوردهای گوشتی و لبنی ، انبار خوار و بار ، سالن های تفکیک شده برای آماده سازی کالاها(بسته بندی، بوجاری،قصابی وغیره) شبکه حمل و نقل کالا درون و برون فروشگاه تاسیسات رفاهی ، خدماتی ، بهداشتی ، تجهیزات ایمنی ، ماشین آلات آماده سازی و بسته بندی ، سکوهای تخلیه و بارگیری و همچنین پارکینگ که از مهمترین فضاهای مورد نیاز این اماکن می باشد.
عوامل بصری : یک مرکز تجاری علاوه برداشتن عملکرد مناسب لازم است برای مشتری دارای جذابیت بوده و در او میل و کشش به حضور در فضا را ایجاد نماید ، این مجموعه عوامل تحت عنوان عوامل بصری و به شرح ذیل قابل بررسی می باشد ؛ طراحی فضای باز بگونه ای صورت پذیرد که ضمن ایجاد فضایی جذاب امکان استراحت موقت مراجعان را نیز میسر سازد . فرم و نمای مجموعه یکی از عوامل مهم در ایجاد توجه و نهایتاً جذب مشتری به شمار می آید،که لزوم صرف زمان بیشتر برای تحقق یک طرح مناسب را می طلبد.
طراحی داخلی فروشگاه نیز باید هماهنگی لازم با سایر بخشها از جمله ویترینها و تابلوها از نظر فرم ، شکل ، رنگ ، و بافت ورودی از مهمترین مسائل در طراحی مراکز تجاری بوده که به عنوان اولین نقطه برخورد مشتری با فضای خرید ، در جذب او به داخل مجموعه نقش بسزایی را ایفا خواهد کرد . ضمن اینکه باید پاسخگوی حجم ورود و خروج باشد.
عوامل غیربصری: شامل موارد عملکردی طراحی معماری از جمله بررسی مسائل ترافیکی و یا نحوه و شیوه آمد و شد ، حرکت و مکث بین فضاهای مختلف (سیرکولاسیون6)،ابعاد و اندازه مناسب فضاها و تجهیزات و …. (اطلاعات معماری نویفرت).
3 ـ 3 ـ بررسی انواع فعالیتهای مراکز تجاری
باتوجه به مطالبی که در بخشهای پیشین در زمینه تاریخچه ، انواع مراکز خرید و شرایط مناسب برای احداث آنها ذکر شد ، در این بخش بر آنیم تا انواع فعالیتهای موجود در مراکز خرید را متذکر گردیم.
بایدتوجه داشت که یک مرکز خرید ، علاوه بر فعالیتهای تجاری ، می توانند عملکردهای دیگری را نیز در خود جای دهد ، همچنین کلیه بخشهایی که نامبرده میشود ، لزوما ً در یک مرکز گنجانده نمی شود و هر مرکز با توجه به وسعت و نیاز منطقه ای که در آن واقع شده است برخی از فعالیتها را در خود جای میدهد(مجله جلوه نقش، شماره 1).
3 ـ 3 ـ 1 فعالیتهای تشکیل دهنده مراکز تجاری
فعالیتهای تجاری ـ فعالیتهای خدماتی
3 ـ 3 ـ 1 ـ 1 فعالیت های تجاری
این فعالیت ، در قالب انواع مختلف واحدهای تجاری که علاوه بر فروش ، نمایش کالاها را نیز بر عهده دارند انجام می پذیرد.
فعالیتهای تجاری در مراکز خرید از دو دیدگاه بررسی و تقسیم بندی می شود:
• نوع فروش • نوع کالایی که به معرض فروش گذاشته می شود.
نوع فروش : هر فعالیت تجاری از دو بخش تشکیل می شود : عمده فروشی7 و خرده فروشی8
عمده فروشی : در این حالت کالا ها بصورت کلی در معرض فروش قرار می گیرند. مراجعه کنندگان به عمده فروشی هاعموماً ، مغازه داران و صاحبان خرده فروشی هاهستند. یک عمده فروش ، کالای خود ر ابه مقدار زیاد ، از تولید کننده خریداری نموده ، در واحد تجاری خود و یا فضاهای مربوطه انبار کرده و سپس در اختیار خرده فروش ها قرار می دهد. به عبارت دیگر ، عمده فروش واسطه ای است بین تولید کننده و خرده فروش.
لازم است یادآور شویم که در مغازه های عمده فروشی، مسئله نمایش اجناس اهمیتی نداشته و واحد تجاری مربوطه میتواند بصورت انبار نیز بکار گرفته شود.
خرده فروشی : در این بخش کالاها برای استفاده عموم مردم عرضه می شود و سیستم عرضه کالا بصورت تک فروشی است. یک خرده فروش ،کالاهای مورد نظر خود را از عمده فروش خریداری می کند و سپس در واحد تجاری خود در معرض نمایش و فروش قرار می دهد. بنابراین ارتباط بین تولید کننده و مصرف کننده از طریق عمده فروش و خرده فروش برقرار می‌گردد. لازم به ذکر است که نحوه نمایش اجناس در این نوع فروشگاهها جهت بالا بردن میزان فروش ، حائز اهمیت بسیاری است(تقوایی، 1387).

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید