دانلود پایان نامه

چه بسا اطلاعات دقیق نبوده یا خالی از غرض نباشد. از معایب مهم این روش طولانی بودن مدت ابسرواسیون است. به آسانی نمی توان از متخصصین مختلف جهت بررسی و تحقیق و آزمایش های مختلف استفاده کند.44
2-2 ابسرواسیون در محیط بسته
جهت تحقیق و بررسی دقیق علل ارتکاب جرم و پیشنهاد روشی که بایستی در مورد بزهکار اجرا گردد او را در یک مرکز علمی، برای مدت معین نگهداری کرده متخصصین مربوط، از لحاظ روانی، جسمی، وضع خانوادگی، اجتماعی و… بزهکار را مورد آزمایش و تحقیق و پژوهش قرار می دهند. در مدت ابسرواسیون رییس موسسه، مربیان اخلاقی، مددکاران اجتماعی، پزشک، روانپزشک، مراقبان و تمام کسانی که با آزمون شونده تماس دارند اعمال و رفتار و کردار او را گزارش می دهند. پس از اتمام دوره ابسرواسیون تمام افرادی که با آزمون شونده در تماس بوده اند با متخصصان مربوط (پزشک، روانپزشک، مددکار اجتماعی، مربیان اخلاقی و…) تشکیل جلسه داده روشی را که باید در مورد آزمون شونده اجرا گردد، پیشنهاد می کنند.45
ابسرواسیون در محیط بسته، دارای مزایا و معایبی است که نویسنده بدین گونه اعلام داشته46: «مزیتی که این روش دارا می باشد این است که آزمون شونده به صورت دایم در اختیار متخصصان است و تمام اعمال و رفتار او مراقبت می شود. متخصصان در یک اکیپ کار می کنند، از مشاهده ها و بررسی ها و عقاید همکاران خود مطلع می شوند و اشکالی که بر این شیوه وارد گردیده گفته شده تاسیس یک مرکز ابسرواسیون مجهز گران تمام می شود. و دیگر اینکه رابطه آزمون شونده با محیط طبیعی قطع می گردد. آزمون شونده در یک محیط غیرعادی تحت ابسرواسیون قرار می گیرد. قطع رابطه با زندگی عادی اجتماعی و سبب ناراحتی شدید روانی شده و حس انتقام و نفرت را در آزمون شونده برمی انگیزد. آزمون شونده به آسانی حاضر به بیان حقیقت نیست. هرگاه مدت ابسرواسیون طولانی گردد موجب ناراحتی روانی شده و ضررهای روش انفرادی را خواهد داشت».
در شرایط کنونی جامعه ما، که جرم های تعزیری روز به روز در حال فزونی است شاید بتوان گفت ابسرواسیون در محیط بسته بهترین راه حل در حال حاضر می باشد. هنگامی که زندان ها روز به روز بر تعدادشان اضافه می شود و هزینه های گزافی برای نگهداری آنها صرف می گردد، بهتر است همین هزینه را در بدو امر استفاده کنیم و به واسطه هزینه های اولیه که خرج نمودیم، درآمد کسب کنیم. در حالی که زندان های ما باید محلی برای اصلاح و تربیت باشد، جایگاهی ایجاد شده برای استراحتگاه مجرمان که محلی برای خواب با امکانات حداقل وجود دارد و پس از آزادی با فاصله ای اندک مجدد مرتکب جرم می شوند.
بهتر نیست در محیط بسته، کارخانه ها یا مراکز تولیدی تاسیس گردد و در آنجا مشغول به کار گردند؟ در اینجاست که می شود گفت مزایای این سیستم بیشتر از معایب آن می باشد. وقتی فرد در محیطی کار می کند با افراد متفاوتی در حین فعالیت در ارتباط می باشد و افراد متخصص (پزشک، روانشناس و…) اعمال و رفتار آنها را مشاهده می کنند و پس از این زمان است که می توان به جرم وی رسیدگی نمود هرچند مدت طولانی شود. ولی نتیجه بهتری کسب خواهیم نمود. هرگز سریع ترین راهها، بهترین راهها محسوب نخواهند شد. همانطور که در شرایط فعلی مشهود می باشد.
3-ضرورت پرونده شناسایی شخصیت در مراحل مختلف رسیدگی کیفری (قبل از اجرای حکم)
در مورد لزوم تشکیل پرونده شناسایی شخصیت و حایز اهمیت بودن آن همان بس که در بیشتر سمینارها و کنفرانس های بین المللی به لزوم پرونده شخصیت اشاره شده است و عملی کردن آن را از مراجع ذیصلاح درخواست نموده اند. اولین پرونده های شخصیت در مورد اطفال بزهکار تشکیل شد، تا اینکه در سال 1958 قانونگذار فرانسوی، تنظیم پرونده شخصیت را برای بزرگسالان مورد تصویب قرار داده و ماده 81 قانون آیین دادرسی کیفری جدید فرانسه بالصراحه تشکیل پرونده شناسایی شخصیت را در پاره ای از موارد اجباری تشخیص می دهد.47
با توجه به اینکه بعضی از نویسندگان از جمله ابراهیم ابراهیمی، در کتاب پرونده شخصیت در فرایند کیفری ایران اعلام می دارد، لزومی ندارد که برای کلیه جرایم مبادرت به تشکیل پرونده شخصیت نماییم که به موجب آن در تمام موارد اتهام های جنایی تشکیل پرونده شخصیت اجباری می باشد که دلیل آن نیز روشن است. درباره بزهکاری از نوع جنحه اجبار و الزام آن (اختیاری) مثل اتهامات جنایی نمی باشد. باید گفت اینجانب نظری مخالف نظرمذکور را دارا می باشم زیرا در تمامی جرایم از جمله جرایم تعزیری شناخت شخصیت نه تنها اختیاری بلکه لازم و ضروری است تا بتوان رسیدگی کامل و دقیقی را انجام داد؛ در راستای اصلاح بهتر مرتکب.
در دادرسی کیفری هدف قاضی فقط کشف جرم نیست. بلکه موضوع حکم او یک انسان است، که باید اصلاح شود. 48 بنابراین دادگاه باید به شخصیت متهم توجه کافی داشته باشد و به این ارزیابی بنشیند که مرتکب از لحاظ روانی در حالتی بوده که بتوان جرم را به او نسبت داد و اینکه اعمال مجازات تاثیر مثبت بر روی او خواهد گذاشت و هزاران سوال دیگر که پاسخ به اینها جز از طریق راه یافتن به شخصیت مرتکب امکان ندارد. طبیعی است که پیدا کردن این پاسخ ها نیاز به تخصص های گوناگونی از قبیل جامعه شناسی، روان شناسی، روان پزشکی و زیست شناسی دارد. که یک شخص به ندرت می تواند همه این تخصص ها را در خود جمع کند.
بنابراین مناسب است که مشاورانی در تخصص های یاد شده قاضی کیفری را یاری دهند و این خلأیی است که متاسفانه در دادگاه های ما به شدت اح
ساس می شود.
نهادهای تعزیر مجازات همچون نهاد تعلیق مجازات، آزادی مشروط، عفو خصوصی تبدیل مجازات و تخفیف مجازات همچون شمشیری دو لب است که قاضی کیفری باید در استفاده از آن نهایت دقت را به عمل آورد زیرا اگر از این نهادها استفاده صحیحی نشود جز ابزاری برای تولید جرم نخواهد بود. مجرمان همواره با امید بستن به استفاده از این نهادها تشویق به ارتکاب جرم خواهند شد. پس دادگاه نباید تنها به ظاهر مرتکب یا محکوم علیه توجه کند و به ناروا فرد نالایق و غیرمستحق را از ارفاق ها بهره مند سازد. این ارفاق ها تنها در مورد مرتکبانی است که خطرناک نیستند و با اعمال این ارفاق ها راه اصلاح و اجتماعی شده را در پیش می گیرند که البته تشخیص اینکه چه مجرمانی استحقاق بهره گیری از این نهادها را دارند کاری دشوار است و شناخت شخصیت مرتکب و توجه به آن گریزناپذیر.49
بنابراین به منظور پی بردن به زوایای شخصیت مرتکب تشکیل پرونده شخصیت درکنار پرونده کیفری از مسایل ضروری یک دادرسی عادلانه کیفری محسوب می شود.
4. ابسرواسیون (شناخت شخصیت) قبل از دادرسی (در مرحله تحقیق)
موسسین مکتب تحققی، ابسرواسیون در مرحله تحقیق را به منظور شناسایی حالت خطرناک و متناسب نمودن کیفر با شخصیت مرتکب ضروری دانسته و معتقد هستند که در تعیین کیفر، نباید به جنبه موضوعی و مناسب بودن مجازات با نوع جرم ارتکابی توجه شود بلکه باید متهم را در مرحله تحقیق، تحت ابسرواسیون قرار داد و پس از کسب اطلاعات لازم راجع به وضع خانوادگی و محیط اجتماعی و وضع جسمی و روانی او تصمیم های لازم اتخاذ شود.50
تحقیق ها از محیط خانواده و همسایه و محیط تحصیلی و اجتماعی مرتکب شروع می شود تا بازپرس به اعمال و اخلاق و روحیه متهم و علل ارتکاب جرم پی ببرد. برای تعیین میزان مسوولیت مرتکب، بازپرس می تواند از روان شناسی و روان پزشکی و پزشک قانونی تقاضای اظهارنظر کند، خلاصه تحقیقات در پرونده قضایی منعکس می گردد. در اکثر ممالک مترقی، بازداشتگاه ها دارای بخش روانی مجهز هستند که به موجب قوانین کیفری و طبق دستور بازپرس و یا بنا به درخواست ذینفع از مرتکب آزمایش روانی به عمل می آورند.51
5. لزوم تشکیل پرونده شناسایی شخصیت در تحقیقات مقدماتی و تعقیب
بررسی و تحقیق پیرامون ابعاد شخصیت مرتکب یا محکوم علیه توسط شخص قاضی و در صورت لزوم ضابطین دادگستری آن هم ضمن پرونده کیفری صورت می گیرد و لیکن در مراحل کشف جرم تحقیقات مقدماتی- تعقیب جرم و دادرسی به معنای خاص که همان صدور حکم است پرونده ای تحت عنوان پرونده شخصیت به صورت مستقل و جدا از پرونده کیفری وجود ندارد و قانونگذار با بی تفاوتی کامل نسبت به آن گذشته است به عبارت دیگر در ایران تشکیل پرونده شخصیت در اصل پس از محکومیت است نه در مرحله اتهامی.52
در صورتی که شناخت شخصیت در مرحله تحقیق و تعقیب از اهمیت ویژه ای برخوردار است ولی در این مرحله از دادرسی جایگاهی ندارد. در صورتی که بسیاری از مرتکبان که در فریب اشخاص تبحر خاصی دارند با فریبکاری در این مرحله پرونده خود را منجر به صدور قرار منع تعقیب می نمایند و از چنگال قانون رهایی می یابند. در حالیکه در این مرحله به غیر از دادیار و بازپرس از اشخاص مربوطه (جامعه شناس، روان شناس و…) باید استفاده نماییم. زیرا با کشف ارتباط میان ساختمان فکری مرتکب و رشد عاطفی و زیستی او و همچنین جرم ارتکابی امر تشخیص امکان پذیر می باشد و متعاقب آن است که کشف عوامل جرم زا و نحوه برخورد با آنها محقق می گردد. و در آن زمان است که عدالت به نحو صحیح صورت می گیرد. در غیر این صورت همان گونه که در حال حاضر شاهد آن می باشیم به دلیل افزایش پرونده درمرحله تحقیق و تعقیب (دادسرا) تعداد بیشتری از افراد به دلیل عدم توجه به شخصیت آنها، پس از قرار مجرمیت به حبس های طولانی مدت محکوم شده که پس از آزادی تعداد بیشتری از آنها مجدد مرتکب جرم می گردند. به دلیل انتقام، فقر، بیکاری و چه بسا بسیار دیگر به ناحق در همین مرحله آزاد و پرونده آنها منجر به صدور قرار منع تعقیب شده است و در این راستا است که روز به روز به مجرمان در جامعه اضافه می شود و تعداد کمی از آنها اصلاح می گردند.
6. لزوم مراجعه به پرونده شناسایی شخصیت در مرحله تعیین مجازات
پرونده شخصیت از دستاوردهای جرم شناسی و ابزاری مفیدی است در دست دادرس، که با ارایه ویژگی های شخصیتی مرتکب می تواند در امر صدور حکم نسبت به مجازات های اصلی و تکمیلی و تتمیمی موثر واقع گردد. چرا که یکی از اهداف مجازات، اصلاح و بازپروری و دوباره اجتماعی کردن بزهکار است و این امر ممکن نیست مگر با مطالعه و شناخت شخصیت مرتکب.
در آیه 84 سوره اسراء خداوند متعال می فرمایند: «به حق بگو هر کس به مقتضای شخصیت شکل یافته خود عمل خواهد کرد و خدای شما بر آن که راه هدایت یافته از همه کس آگاه تر است».
در زمان محاکمه کیفری تقصیر جزایی مرتکب در دادسرا احراز شده و پرونده با قرار مجرمیت و کیفرخواست صادره از دادسرا به دادگاه ارجاع شده است و در این مرحله است که قاضی برای وی مجازات تعیین می کند. اما اینکه چه نوع مجازات در راستای اصلاح مجرم تعیین گردد مساله ای بسیار مهم است. زمانی قاضی می تواند تصمیم صحیحی بر مبنای این اهداف بگیرد که بر ابعاد مختلف شخصیت مرتکب اشراف داشته باشد (وضعیت اخلاقی، روانی، جسمی، خانوادگی، اجتماعی و اقتصادی). که در حال حاضر این خلأ در محاکم دادگستری ما بسیار به چشم می خورد زیرا یک قاضی به تنهایی نمی تواند به تمامی امور تس
لط داشته و تخصص در تمام امور را دارا باشند. صرفنظر از کمبود وقت در رسیدگی.
در این زمان است که علاوه بر پرونده کیفری مرتکب، پرونده دیگری تحت عنوان پرونده شخصیت در مرحله تعقیب و تحقیق باید آماده گردد تا در مرحله رسیدگی قاضی و افراد خبره پس از مطالعه پرونده شخصیت یا پرونده کیفری را مطالعه، و پس از بررسی، قاضی حکم صادر نماید. صدور حکم و تعیین مجازات بدون توجه به شخصیت مرتکب، نه تنها تضمین کننده دفاع اجتماعی و باز اجتماعی کردن فرد نمی باشد، بلکه گمان آن می رود از آنها مجرمان خطرناک با مشکلات روحی و روانی تحویل جامعه دهیم. در صورتی که دادگاه می تواند با شناختی که از ویژگی های شخصیتی بزهکار به دست آورده است تصمیمی اتخاذ کند و مجازاتی متناسب با شخصیت او تعیین کند که بزهکار را از تکرار جرم بازدارد و به اینگونه او را خلع سلاح کند، در نهایت اینکه قانونگذار ایران، تشکیل پرونده شخصیت را صریح در مراحل تحقیقات مقدماتی و رسیدگی ماهوی پیش بینی نکرده و آن را به دادسرا یا

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید