دانلود پایان نامه

ه فامیلی ، چاقی ، استوپروز20 ،ضربه، فعالیت ها و مشاغل مختلف شانس استئوآرتریت را زیاد میکند .علاوه بر چاقی که عامل مستعدکننده در هر سه قسمت زانو است عوامل خطرآفرین دیگری هم وجود دارند. تغییرات جزیی در شکل مفصل ، ضایعه رباطها با تغییر مسیر انتقال وزن یا سطح تماس سبب بروز استوآرتریت زانو می شود .در مطالعات جدید اهمیت عوامل ژنتیکی و شغلی بررسی شده است . دو زانو نشستن در وضعیتی که وزن بدن روی زانو است عامل مستعدکننده درگیری مفصل تیبیوفمورال است . راه رفتن با کفش پاشنه بلند در خانمها سبب افزایش فشار مفصل پاتلوفمورال و قسمت داخلی زانو می شود. از این رو ممکن است زانو را مستعد استوآرتریت کند . درمان با استروژن بعد از سن ۵۰ سالگی عامل خطرساز نسبی است و سیگار کشیدن شانس ابتلا را کاهش می دهد(۵۷).
علایم بالینی :
تظاهرات بالینی عمده ی استئوآرتریت شامل درد و خشکی مفاصل و اختلال عملکرد می باشد. علل ایجاد درد شامل: التهاب غشای سینوویال، کشیدگی کپسول مفصل و تحریک پایانه عصبی می باشد. خشکی مفصل که بیشتر در هنگام صبح و پس از بیدارشدن وجود دارد، معمولا کمتر از ۳۰ دقیقه طول میکشد و با تحرک مفاصل ، کاهش می یابد.اختلال عملکرد به علت درد در هنگام حرکت و محدودیت تحرک ناشی از تغییرات ساختمانی در مفاصل، روی می دهد(۵۸).
معیارهای تشخیص استوآرتریت زانو
درصورتی که بیمار شرایط زیر را داشت می توان تشخیص استوآرتریت را مطرح کرد و در سایر موارد بایستی خیلی با احتیاط سایر علل درد زانو را بررسی نمود:
درد زانو در اکثر روزهای یک ماه قبل با علایم رادیولوژی
درغیاب علایم رادیولوژی‌، درد زانو در اکثر روزهای یک ماه قبل، با خشکی صبحگاهی کمتر از نیم ساعت و کریپتاسیون در حرکات فعال مفصل در سن بالای ۴۰ سال یا وجود علایم اختصاصی استوآرتریت در آزمایش مایع مفصلی در سن زیر ۴۰ سال (۵۹).
درمان بیماری:
اگرچه هیچ درمانی روند تخریب مفصل را متوقف نمی کند اما بعضی روش های پیشگیری در صورتی که به موقع در ابتدای سیر بیماری از آنها استفاده شود، می تواند سیر پیشرفت بیماری راآهسته سازند. روش های درمان محافظه کارانه عبارتند از : آموزش به بیمار ، استفاده از حرارت ، کاهش وزن ، استراحت دادن به مفصل و اجتناب از استفاده بیش از حد از مفصل ،استفاده از وسایل ارتوپدی به منظور حمایت از مفصل دچار التهاب(آتل، چوب دستی) و تمرینات ورزشی. افراد مبتلا به استوآرتریت اغلب از انواع روش های درمانی تکمیلی و جایگزین استفاده می کنند. این روشها شامل مکمل های تغذیه ای و گیاهی ، رژیم های خاص غذایی، طب سوزنی ، دست بند مسی و یا مشارکت در تای چی21 می باشد(۶۰).
سالمندی
پدیده سالمندی روندی طبیعی است که از زمان حیات جنین شروع و تا زمان مرگ ادامه می یابد .سالمندی از بعد زیست شناسی، مرحله ای است طبیعی و پیش پایانی در ادامه روند تولد تا مرگ و از بعد اجتماعی، دورانی از زندگی است که شخص قادر به ادامه زندگی خود بطور مستقل نیست و محتاج به کمک دیگران می باشد .از بعد جسمی، روندی طبیعی به سمت افت عملکردبعضی از بافت ها و نیز می توان سن روانی را در نظرگرفت(۶۱).سالمندی ، به تغییرات فیزیولوژیک طبیعی و پیشرونده غیرقابل برگشت اطلاق می شودکه در طول زندگی هر فرد رخ می دهد.اگرچه این فراینددر همه افراد اتفاق می افتد ولی اغلب با تغییرات مشخص در سلامت و نیازهای تغذیه ای همراه است .با افزایش سن ، به تدریج کنش های زیست شناختی کاهش می یابد(۶۲).طبق گزارش سازمان ملل متحد در سال ۱۹۵۰ تقریبا ۲۰۰ میلیون سالمند در سراسر جهان وجود داشته است ،که در سال ۱۹۷۵ این میزان به ۳۵۰ میلیون نفر رسیده است .تخمین زده میشود که این رقم تا سال ۲۰۲۵ ، از مرز یک میلیارد و یکصد میلیون نفر تجاوز خواهد کرد ،که افزایشی معادل ۲۲/۴ درصد است (۶۳).افزایش نسبت سالمندی در کشور ما از سال ۱۴۲۰به بعد خودنمایی خواهد کرد.تخمین زده شده است که جمعیت بالای ۶۰ سال کشور در این زمان به ۸/۵ میلیون نفر خواهد رسید . درصد ناتوانی سالمندان با افزایش سن رشد می کند، بطوری که سالمندان بالای ۷۵ سال از نظر جسمی ، شکننده بوده و انواع مختلفی از ناتوانی های جسمی-روانی را تجربه می کنند.آنها قادر به زندگی مستقل نبوده و نیازمند مراقبت جامع و مستمر می باشند(۶۴).تغییر الگوی اپیدمیولوژیک بیماری ها در سنین میانسالی و سالمندی و گرایش به سوی بیماریهای مزمن از یک سو و مواجه شدن با سالمندانی که سالم هستند ، ولی نیازمند حمایتهای بهداشتی میباشند از سوی دیگر، مداخله ای جدی را می طلبد. بر این اساس به همان اندازه که جمعیت سالمندان رشد می کند و امید به زندگی افزایش میابد، بایستی سیاستهای پیشگیرانه و درمانی به سوی حفظ و ارتقاء سطح سلامت جمعیت سالمندان معطوف گردد و فاکتورهای تهدیدکننده و محافظت کننده سلامت در زندگی آنان تشخیص داده شود(۶۵).حفظ و بهبود وضعیت سلامت در دوران سالمندی نه تنها باعث پیشگیری از ابتلا به بیماری های مزمن می گردد،بلکه به استقلال شرکت سالمندان در فعالیت های خانوادگی و اجتماعی کمک قابل توجهی میکند(۶۶).آنچه به عنوان روند افزایش جمعیت سالمندان در جهان و ایران عنوان گردید، به خودی خودمهم نیست ، بلکه تبعاتی که این افزایش بر ابعاد مختلف اجتماعی و اقتصادی، از جمله بر منابع بخش بهداشت و درمان خواهد گذاشت ،دارای اهمیت است(۶۷). استوآرتریت زانو یک بیماری شایع و یکی از مهمترین علت ناتوانی در سالمندان است .شناسایی علت بیماری و اصلاح ع
وامل خطردر این بیماران می تواند از بروز بیماری پیشگیری کند و یا پیشروی آن را به تاخیر اندازد. هزینه های ناشی از این بیماری چه به صورت هزینه های مستقیم در رابطه با مراقبت‌های پزشکی (درمان و نوتوانی) و چه به صورت هزینه های غیر مستقیم حاصل از عدم بهره‌وری، به بار سنگین اقتصادی و بهداشتی استئوآرتریت می‌افزاید (۶۸).باتوجه به اثرات منفی بیماری استئوآرتریت بر ابعاد جسمانی، روانی و زندگی سالمندان و با توجه به افزایش بار اقتصادی ناشی از این اختلال بر جامعه و خانواده استفاده از برنامه های خودمدیریتی و درمانهای غیر دارویی برای به تعویق انداختن و کاهش خطرابتلا به پیشرفت این بیماری حائز اهمیت است(۱۲).
درد زانو
یکی از عوارض شایع و مهم به دنبال استوآرتریت زانو، درد است . بدون تردید درد یک تجربه نا خوشایندی است و به هر شکلی باید ازآن رهایی یافت.درد پدیده اغفال کننده و پیچیده ای است که علیرغم کلیت آن ماهیت آن بدرستی مشخص نشده است و می توان گفت تقریبا با تمام بیماری ها همراه بوده و هیچ احساسی دردناک تر از آن در بیمارانی که تحت عمل جراحی یا مداخلات طبی قرار می گیرند وجود ندارد. سخندانی در این رابطه به نقل از دوگاس22 می نویسد یکی از معمول ترین علل رنج و ناراحتی انسان درد است(۶۹). انجمن بین المللی درد23 و انجمن آمریکایی درد24، درد را یک احساس ناخوشایندو یک تجربه روحی همراه با آسیب بالقوه یا واقعی بافتی توصیف می کنند.این تعریف، درد را به عنوان پدیده ای مطرح می کند که ابعاد جسمی، روحی، روانی و اجتماعی بیمار را تحت تاثیر قرار می دهد. در حیطه پرستاری تعریف درد اینگونه بیان شده است که هر چیزی که از نظر جسمی بیمار را آزار می دهد و بیمار در گزارشات آن را بیان می کند(۷۰).
همچنین تعریف استرنباخ25 از درد چنین است درد یک مفهوم ذهنی است که به احساس تحریک و پاسخ اطلاق می شود. بهترین تعریف درد که احتمالا بیشترین نفع آن متوجه پرستاران را مک کافری26 بیان کرده است به گفته او درد همان چیز و همان جایی است که بیمار بیان می کند و به عبارت دیگر گزارش بیمار از درد خویش قابل استنادترین دلیل درد است(۷۱).
درد اسکلتی- عضلانی مشکلی شایع در میان سالمندان است و اثرات طولانی مدت این دردها به خوبی شناخته شده است. علاوه بر این، محدود کردن فعالیت جسمانی در میان سالمندان بسیار مهم است. رنج بردن از درد های اسکلتی عضلانی مهم‌ترین دلیل غیبت از کار در دنیای غرب است، که اغلب منجر به درد، از دست رفتن قابلیت حرکت و یک ناتوانی بلند مدت می‌شود (۷۲).درد مهمترین مشکل بیماران مبتلا به استوآرتریت است که نه تنها یک تجربه تلخ و زیان آور به شمار می رود،بلکه عدم کنترل آن میتواند تاثیر منفی بر عملکرد مبتلایان بگذارد. در اغلب موارد هر دو زانو گرفتار میشود و درد مفصل بتدریج افزایش می یابد و پس از فعالیت غیرمعمول، بدتر می شود.حرکات زانو تا حدودی محدود شده و با صدایی شبیه خرد شدن همراه هستند.در موارد شدید بیماری، زانو خم شده و تغییر شکل به صورت دور یا نزدیک شدن زانوها از هم ایجاد می شود(۷۳). برای بروز درد ، دخالت یک فاکتور خطر مانند افزایش فعالیت مفصل ، بروز التهاب ، تروما یا ضعف عضلانی لازم باشد.در میان عوامل متعددی که در شروع و یا پیشروی استئوآرتریت زانو دخالت دارند ، ضعف عضلانی اهمیت زیادی دارد، زیرا در اکثر بیماران مبتلا به استئوآرتریت زانو ضعف عضلانی خصوصا ضعف عضله چهارسر ، حتی در شروع بیماری مشاهده می شود .بطوریکه تعدادی از محققین ضعف عضله چهارسر را یک شاخص مهم در بروز درد زانو و با ناتوانی مرتبط دانسته اند(۷۴). در استئوآرتریت زانو ارتباطی نیز بین درد زانو و ضعف عضلانی وجود دارد. درد زانو میتواند ، قدرت عضلات را کاهش دهد.در عین حال ضعف عضلانی نیز میتواند سبب درد زانو دراین بیماران گردد که که با تقویت قدرت عضلات ممکن است کاهش یابد(۷۵).در برنامه خودمدیریتی روشهای کنترل درد و کاهش درد آموزش داده میشود و استفاده از این روشها میتواند باعث راحتی بیمار و افزایش فعالیت وی شود.
خودکارآمدی
خودکارآمدی از مفاهیم مهم و موثر در نظریه شناختی- اجتماعی بندورا27، روان شناس کانادایی است . در این دیدگاه رفتار آدمی نه تنها در کنترل عوامل بیرونی و محیطی نیست بلکه ، فرایندهای شناختی،نقش تعیین کنده در رفتار دارند. فرایندهای شناختی به عنوان بخشی از آسیب شناسی روانی موجب انتظارات و ادراکات نادرستی می گردد که فرد از کارآمدی خود دارد و این انتظارات به اضطراب و اجتنابهای دفاعی از موقعیتهای تهدیدکننده منجر شوند در نظام بندورا، منظور از خودکارآمدی احساس شایستگی ، کفایت و قابلیت در کنارآمدن با زندگی است.برآورده نمودن و حفظ معیارهای عملکرد ، خودکارآمدی را افزایش می دهد، ناکامی در برآوردن و حفظ معیارها ، آن را کاهش می دهد. راه دیگری که بندورا خودکارآمدی را شرح داده ، بر حسب ادراک ما از درجه کنترلی که بر زندگی خود داریم ، می باشد . افراد می کوشند بر رویدادهایی که زندگی آنان را تحت تاثیر قرار می دهد ، اعمال کنترل نمایند. با اعمال نفوذ در موقعیتهایی که آنان می توانند مقداری کنترل داشته باشد، بهتر می توانند آینده مطلوب را تحقق بخشیده و از نتایج نامطلوب ممانعت به عمل آورند(۳۸). تلاش برای اعمال کنترل بر شرایط زندگی، تقریبا بر هر فردی حکمفرماست ، زیرا این کار می تواند منافع شخصی و اجتماعی بی شماری را برای شخص تامین نماید. توانایی تاثیرگذاری بر پیامدها ، آنان را قابل پیش بینی می ساز
د. قابل پیش بینی بودن ، آمادگی سازش یافتگی را پرورش می دهد. در چارچوب نظریه بندورا ، افراد با باورهای خودکارآمدی قوی ، معتقدند که قادرند به طور موثری از عهده کنترل رویدادهای زندگی خویش برآیند. این درک و عقیده ، دیدگاهی متفاوت از کسانی می دهد که از نظر خودکارآمدی ضعیف هستند زیرا این احساس اثر مستقیمی بر رفتار آنان دارد. بنابراین خودکارآمدی می تواند عامل مهم شکست یا موفقیت در سراسر زندگی باشد(۷۶).باورهای خودکارآمدی میتواند توسط چهارمنبع اصلی موثر ایجاد و تقویت شوند. موثرترین روش بواسطه ، تجارب مستقیم است . موفقیتهای افراد ، باوری نیرومند در کارآمدی شخصی افراد ایجاد می کنند ، درحالی که شکست ها ، آنان را ویران می سازد . دومین روش تقویت و ایجاد باورهای خودکارآمدی بواسطه تجارب جانشینی می باشد که توسط الگوهای اجتماعی بدست می آید. دیدن افراد مشابه با کسب موفقیتهای آنان باعث تلاش بیشتر و برانگیختگی آنان شده و توانایی لازم جهت تسلط بر موانع را یافته و موفق می شوند. روش

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید