دانلود پایان نامه

ر دوران نوجوانی مورد توجه پژوهشگران بوده است(8).
نوجوانی یک دگرگونی جسمانی،روانی،شناختی و نیز تغیر در الزامات اجتماعی است. یکی از عواطف متداول در بین نوجوانان خشم3 است که بر اثر برخورد نوجوان به مانعی که بر سر راه هدف او قرار می گیرد ، حاصل می شودوبه پرخاشگری که یک واکنش عمومی به ناکامی است منجرمیگردد. به طورکلی نوجوانان دراین دوران حساس می شوند، هیجان های شدید دارند، به دنبال احساس عدم اطمینان و تنش ،ناسازگاری و پرخاشگری در آنان دیده می شود. پرخاشگری در دوره نوجوانی جلوه های مشهودتر و مسئله ساز تری را نشان می دهد. شایع ترین و بیشترین میزان پرخاشگری در دوره نوجوانی و جوانی به وجود می آید که ممکن است از طریق کلامی4 ، فیزیکی5 ، آزار دیگران، تخریب، صدمه زدن به اشیا و یا اشخاص و مانند آن ، جلوه ها و نمودهای خود را ظاهر سازد (9).
همه روزه در مدارس نوجوانانی مشاهده می شوند که به علت زد و خورد، دعوا و رفتارهای پرخاشگرانه تنبیه انضباطی می شوند و با عکس العمل اولیای آن مدارس ،مواجه می گردند.نوجوانان پرخاشگر معمولا قدرت مهار رفتار خود را ندارند و رسوم و اخلاق جامعه ای را که در آن زندگی می کنند زیر پا می گذارندودر اغلب موارد والدین و اولیای مدارس با آنها درگیری پیدا می کنند و حرکات آنها گاهی به حدی باعث آزار و اذیت اطرافیان میشود که به اخراج آنها از مدرسه می انجامد( 10).
امروزه پرخاشگری به عنوان یک معضل بزرگ جهانی در نظر گرفته شده و ریشه بسیاری از جرایم، نابسامانی ها، انحرافات و حتی جنگ ها و همچنین آثار مخرب6 روانی7 و جسمانی8 آن در سطوح فردی و اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است (11).
پرخاشگری دوران کودکی عامل پیش بینی کننده بزهکاری، افسردگی، افت تحصیلی و سوء مصرف مواد در سنین بالاتر است (12). پژوهش ها نشان داده است که نوجوانان پرخاشگر در مدیریت خشم و درک دیدگاههای طرف مقابل ضعیف هستند (13). نوجوانان در مقایسه با همسالان غیر پرخاشگر خود، پاسخ های نامناسب و پرخاشگرانه تری نسبت به مسائل اجتماعی بروز می دهند و برای حل مسائل راه حل های بسیار پرخاشگرانه را انتخاب می کنند (14). مطالعات داخلی وخارجی، شیوع پرخاشگری در کودکان و نوجوانان را متفاوت و از 8-20درصد گزارش کردند (15 و16 و 17) عدم کنترل پرخاشگری سبب بروز عوارض جسمی، اجتماعی و روانی نوجوان می شود. و پیش بینی کننده استفاده از مواد و الکل، کشیدن سیگار، سازگاری کم در مدرسه، اخراج از مدرسه ، احساس درماندگی، ناسازگاری اجتماعی، تنهایی، بی توجهی به حقوق و خواسته دیگران، زخم معده، اختلال فشار خون و افسردگی می گردد (18).
روانشناسان معتقدند اختلال پرخاشگری ریشه بسیاری از مشکلات روانی و رفتاری نوجوانان می باشد. اين رفتارهادرصورت بروزمی تواند سبب مشکلات بين فردی، جرم، بزه و تجاوز به حقوق دیگران شده و در صورت درون ریزی به ایجاد انواع مشکلات جسمی وروانی منجر شود. پژوهش ها نشان داده اند رفتار پرخاشگرانه با بیماریهای جسمانی مانند بیماریهای قلب و عروق و سردرد تنشی در ارتباط است و هم چنین بر اساس آمارهای غیر رسمی، 70% از جرائم نوجوانان پسر و 30% در دختران، ریشه در پرخاشگری دارد (1 و19). عوامل زیستی و وراثتی ، یادگیری های محیطی و پردازش شناختی ازیک سو و محرک های مربوط به خود فرد از سوی دیگر و همچنین عوامل فردی و بیولوژیک (جنس، سن، تیپ شخصیتی، هورمون ها و…)عوامل محیطی (ناکامی ها، الگوهای پرخاشگر و….) و علل اقتصادی – اجتماعی از عوامل مؤثر در بروز پرخاشگری هستند(17). متخصصین، نقش محیط تعلیم و تربیت و سایر عوامل خارجی را در رابطه با بروز پرخاشگری و یادگیری رفتارهای پرخاشگرانه بسیار دخیل دانسته اند (7 ). تحقیقات نشان دادند که برخی از عوامل همچون کشمکش های خانوادگی، شکست در ازدواج، نداشتن رابطه گرم با والدین، دلبستگی ناایمن، مقررات سخت ونظارت ناکافی، بیماریهای روانی والدین، خطر شکل گیری مشکلات رفتاری و بروز پرخاشگری در کودکان ونوجوانان را افزایش می دهد (20).
بی تردید، شیوع پرخاشگری در میان نوجوانان، موجب نگرانی بسیاری از خانواده ها، اولیاء، مربیان و مسؤولان کشور است. گسترش روزافزون این نابهنجاری رفتاری در شکل های گوناگون، بر زندگی فردی و اجتماعی انسان ها تأثیرات منفی گذاشته و آرامش و احساس ایمنی را مورد تهدید قرار می دهد (8).
یکی از عواملی که سبب بروز پرخاشگری در کودکی و نوجوانی می باشد سبک دلبستگی9 نشأت گرفته از روابط کودک با والدین در محیط خانواده است (1). ازآنجاییکه خانواده نخستین محیط اجتماعی است که کودک راتحت سرپرستی و مراقبت خود قرار می دهد، این محیط بیش از محیط های دیگر در رشد و تکامل فرد تأثیر دارد (21). روابط میان اعضای خانواده و طرز ارتباط والدین با فرزندان در شکل گیری شخصیت و رشد اجتماعی، عاطفی و رفتاری نوجوان، نقش و اهمیت زیادی دارد(22) در چهارچوب رفتارهای دوره نوجوانی، اکثر محققان بر اهمیت دلبستگی به منزله یکی از جنبه های ارتباطی و استمرار تحول آن در دوره های مختلف زندگی اتفاق نظر دارند(20). سبک دلبستگی یکی از مهمترین عوامل موثر در تعاملات بین فردی است که روشهای مواجهه ی فرد با موقعیت های تنش زا را متأثر می سازد (8). سبك هاي دلبستگي از منابع درون فردي هستند كه مي توانند سطوح تنش و ناتواني را در شرايط ناگوار تعديل كنند و اثرات منفي تنش را كمرنگ تر جلوه دهند. بر اساس نظريات بالبي10، دلبستگي به معناي پيوند عاطفي است كه در كودكي، بين كودك و
مراقب اصلي وي شكل مي گيرد و بر رشد اجتماعي و احساس كودك دركل زندگي موثر است (23) و پيوند والد-كودك، بافت غير قابل جايگزيني را براي رشد هيجاني فراهم مي نمايد. اكثر مشكلات دوران كودكي، بزرگسالي منتج از تجربيات واقعي دوران كودكي است (20) دلبستگی دارای سه سطح ایمن11، اجتنابی12، اضطرابی –دوسوگرا13 می باشد .که افراد ایمن ، ضمن تصدیق موقعیت تنش زا به سادگی از دیگران کمک می گیرند. اجتنابگرها، در تصدیق موقعیت و جستجوی کمک و حمایت با مشکل مواجهه می شوند و اما نشانه های برجسته اضطرابی-دوسوگراها حساسیت بیش از حد نسبت به عواطف منفی و چهره های دلبستگی است به گونه ای که سد راه خود مختاری آنها می شود (24) کاهش اضطراب یکی از کنش های سبک دلبستگی ایمن می باشد سبکهای دلبستگی اجتنابی و اضطرابی- دوسوگرا ، تنش ها و نگرانی های فزاینده ای را بر فرد تحمیل می کند و وی رابه استفاده از شیوه های دفاعی ناکارآمد و ادار می سازند (25).
مطالعات انجام شده نشان می دهد که تغییرات شناختی، تحولی، اجتماعی و عدم وابستگی به والدین موجب می شود ،نوجوان آمادگی بیشتری برای شروع استفاده از همسالان، به عنوان چهره دلبستگی داشته باشد در نتیجه ،پذیرفته شدن از سوی همسالان وتعامل با آنها در زندگی نوجوانان اهمیت بسیاری دارد (8).
دلبستگی اولیه در دوران کودکی ، مبنای روابط اجتماعی بعدی با همسالان و بزرگسالان است، که می تواند در دوران نوجوانی اصلاح و یا حتی به شدت تثبیت شود (26). بعبارتی نظریه دلبستگی،فقط نظریه تحول کودک نیست بلکه نظریه تحول در گستره حیات نیز می باشد. طبق نظربالبی روابط دلبستگی همیشه موجودند ودر سراسر چرخه زندگی فعال هستند،بطوریکه پیوندهای دلبستگی در سراسرزندگی بزرگسالی ایجاد می شوندوبرفعالیتهای مهم دوران نوجوانی و جوانی مؤثرند(20).
از چشم انداز تحولی، کیفیت دلبستگی افراد در نوجوانی نقش مهمی را در تعیین درجه آسیب پذیری افراد برای کج روی های تحولی بازی می کند و سبک دلبستگی خود ، از عوامل موثر در ایجاد آسیب های روان شناختی در طول زندگی محسوب می شود (8). یافته های متعددی بر ارتباط بین پرخاشگری با انواع دلبستگی تأکید می کنند. بطوریکه نتایج فخاری نژاد، در تهران نشان داد، دختران دارای سبک دلبستگی ناایمن درمقایسه با افراد دارای سبک دلبستگی ایمن، پرخاشگری بیشتری دارند و در زیرمقیاس های پرخاشگری، خشم وخصومت دخترانی که دلبستگی ناایمن دارند از دختران دارای دلبستگی ایمن بالاتر است. دخترانی که دارای دلبستگی اجتنابی هستند نسبت به دو گروه ایمن و اضطرابی/دوسوگرا، پرخاشگری بیشتری را نشان دادند (8). کراوفورد و همکاران از قویتر بودن رابطه میان سبک دلبستگی اجتنابی با پرخاشگری حمایت می کنند (27). در تحقيق آهنگرانزابي و همكاران، بين 60 دانش آموز دبيرستاني، با عنوان بررسي ارتباط سبك هاي فرزند پروري والدين با پرخاشگري نوجوانان در شبستر، ضريب همبستگي بين سبك فرزند پروري دموكراتيك با خشم و نيز بين سبك سهل گيرانه با پرخاشگري و جنبه هاي آن (پرخاشگري فيزيكي، پرخاشگري كلامي،خصومت،خشم) معنا دار نبود(28). طالبی وپرم ورما نشان داد که دلبستگی ایمن رابطه منفی معنا داری با پرخاشگری در پسرها و دختران ایرانی و هندی داشت یافته های پژوهش فوق رابطه معنی داری بین وابسته بودن به مادر و پرخاشگری در دختران ایرانی را نشان داد که در نمونه های هندی این رابطه معنی دار نبود(29) .
به نظرمی آید که آمار بالای پرخاشگری به نوع تربیت در خانواده بر می گردد .لذا توجه به عوامل زمینه ساز و تلاش در رفع آنها و آگاه کردن والدین و مربیان می تواند تا حدود زیادی به سلامت روانی کودکان و نوجوانان کمک کرده و از ابتلاء آنها به اختلالات روانی و رفتاری پیشگیری به عمل آورد.بنابراین شناسایی و پیشگیری زودرس این نوع اختلالات بایستی مورد توجه کلیه افراد تیم پزشکی از جمله پرستاران مدرسه قرارگیرد؛ زیرا یکی از وظایف مهم پرستاران مدرسه به عنوان ارائه دهندهی مراقبت مستقیم، مربی بهداشت، راهنما و مشاور کودکان و نوجوانان در مدرسه توجه به سلامت روانی و رفتاری نوجوانان از جمله پرخاشگری است. همچنین با توجه به اینکه باورهای اجتماعی در قالب فرهنگ، منبع اصلی ایده مردم درباره رفتارهای صحیح و غلط می باشد تفاوت های فرهنگی و اجتماعی هر منطقه، پژوهشگررابرآن شد تا با هدف بررسی میزان پرخاشگری در انواع سبک های دلبستگی در نوجوانان مقطع متوسطه شهر رشت، این پژوهش را طراحی و اجرا نماید. تا با انتشارنتایج پژو هش، ضرورت نقش پرستارمدرسه را در امر مراقبت، آموزش و پیشگیری از مشکلات جسمی، روانی ورفتاری وارتقاء سطح سلامت نوجوانان مثمر ثمر واقع گردد.

اهداف پژوهش
هدف کلی: تعیین میزان پرخاشگری در انواع سبک های دلبستگی درنوجوان مقطع متوسطه شهر رشت در سال تحصیلی 93-92

اهداف ویژه
1: تعیین میزان پرخاشگری در نوجوانان به تفکیک حیطه ها (فیزیکی،کلامی،خشم،خصومت) برحسب متغیرهای فردی اجتماعی درنوجوانان مقطع متوسطه شهر رشت
2: تعیین فراوانی انواع سبکهای دلبستگی(ایمن – اجتنابی – اضطرابی ،دوسوگرا) درنوجوانان مقطع متوسطه شهر رشت
3: تعیین میزان پرخاشگری بر حسب انواع سبک های دلبستگی (ایمن – اجتنابی – اضطرابی، دوسوگرا) درنوجوانان مقطع متوسطه شهر رشت
4: تعیین میزان پرخاشگری بر حسب انواع سبک های دلبستگی (ایمن – اجتنابی – دوسوگرا) با کنترل متغیر های فردی واجتماعی درنوجوانان مقطع متوسطه شهر رشت

سوالات پژوهش:
1ـ میزان پرخاشگری در نوجوانان به تفکیک حیطه ها (فیزیکی،کلامی،خشم،خصومت) برحسب متغییرهای فردی اجتماعی درنوجوانان دبیرستانهای شهر رشت چقدر است؟
2ـ فراوانی سبکهای دلبستگی (ایمن – اجتنابی – اضطرابی ، دوسوگرا) درنوجوانان دبیرستانهای شهر رشت چگونه است ؟
3: میزان پرخاشگری بر حسب انواع سبک های دلبستگی(ایمن – اجتنابی – اضطرابی ، دوسوگرا) درنوجوانان دبیرستانهای شهر رشت چقدر است؟
4: میزان پرخاشگری بر حسب انواع سبک های دلبستگی(ایمن – اجتنابی – اضطرابی ، دوسوگرا) با کنترل متغیر های فردی واجتماعی درنوجوانان دبیرستانهای شهر رشت چقدر است؟
تعاریف واژه ها:
واژه های کلیدی که دراین پژوهش تعریف می شود شامل: پرخاشگری،سبکهای دلبستگی، نوجوانی

تعریف نظری پرخاشگری:
پرخاشگری تحت عنوان رفتارهای توأم با حمله ای تلقی می شود که با هدف آسیب رسانی جسمانی و روانی یا صدمه وارد کردن به موجود دیگری اعمال می شود که اغلب به شکل کلامی

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید